Uroczyste odsłonięcie i poświęcenie pamiątkowego obelisku ku czci nauczycieli tajnego nauczania

Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia pamiątkowego obelisku ku czci nauczycieli tajnego nauczania w ośrodku żmiącko-ujanowickim, którzy z narażeniem życia w czasie okupacji hitlerowskiej krzewili oświatę i miłość ojczyzny, była częścią głównych obchodów dwudniowego X Młodzieżowego Rajdu Turystycznego Szlakami Tajnego Nauczania im. Zofii Oleksy, organizowanych przez Zespół Szkół w Ujanowicach dn. 26 -27 maja 2014 roku.

W uroczystościach brali udział uczniowie szkół gimnazjalnych z terenu gminy Laskowa, Limanowa tj. 7 drużyn wraz z opiekunami oraz 2 drużyny absolwentów. W pierwszym dniu rajdu 26 maja 2014 roku gimnazjaliści z opiekunami i przewodnikami wyruszyli w trasę, by poznawać historię i miejsca tajnego nauczania z okresu ostatniej wojny światowej. Wieczorem dla uczestników rajdu odbyła się msza św. w kościele parafialnym w Ujanowicach w intencji wszystkich nauczycieli tajnego nauczania, a potem uroczysta wieczornica z udziałem wielu zaproszonych gości: m. in. władz samorządowych gminy Laskowa, byłych uczniów tajnego nauczania, nauczycieli ZNP z terenu Limanowej.

Następnie miało miejsce uroczyste odsłonięcie pamiątkowej tablicy umocowanej na wmurowanym obelisku oraz apel pamięci ku czci bohaterskich nauczycieli. Delegacja nauczycieli złożyła biało-czerwone kwiaty pod pamiątkowym obeliskiem. Potem uczestnicy przeszli do budynku Zespołu Szkół w Ujanowicach, gdzie miała miejsce patriotyczna wieczornica.
Jak powiedziała dyrektor szkoły, historyk pani mgr Elżbieta Sabik, celem rajdowych uroczystości jest nie tylko uhonorowanie nauczycieli podziemia niepodległościowego z lat 1939-1945, ale także podniesienie poziomu wiedzy na temat ich działań i ponoszonych wyrzeczeń. „Oni z narażeniem życia uczyli, a za działalność nauczycielską poddani mogli być nie tylko okrutnym represjom, ale także wywózkom do obozów koncentracyjnych, pacyfikacji całej wsi. Ta działalność trwała pięć lat (…) tym większa potrzebna dziś mobilizacja, aby społeczeństwo o tym nie zapominało”. Współczesne pokolenie stara się o godne uczczenie ich pamięci, przez dziesięciolecia przemilczanej. Rajd staje się jednym z ważniejszych fundamentów tożsamości współczesnej młodzieży. Z uczniami tajnego nauczania identyfikuje się młodzież, znajdując wspólne wartości oparte na dążeniach uczciwego człowieka do wolności, sprawiedliwości i prawdy. Obchodom przyświecały słowa Wisławy Szymborskiej: Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią się im płaci.

Młodzież rajdowa oddała hołd

W ramach organizowanych uroczystości przez młodzież gimnazjalną, cześć nauczycielom tajnego nauczania oddano w wielu miejscach m.in. przy domach – punktach tajnego nauczania w czasie pokonywania tras rajdowych, w kościele podczas uroczystej mszy św.,przed szkołą w Ujanowicach w czasie apelu pamięci przy wmurowanym obelisku i odsłoniętej pamiątkowej tablicy, podczas uroczystej wieczornicy w budynku szkoły w Ujanowicach. Także w drugim dniu rajdu 27 maja 2014 r. nauczycieli tajnego nauczania uhonorowano złożeniem kwiatów na ujanowickim cmentarzu, gdzie mieszczą się ich mogiły.

Na parterze budynku szkolnego w Ujanowicach znajdują się w gablocie wyeksponowane zbiory – zdjęcia miejsc – punktów tajnego nauczania, ich organizatorów nauczycieli, informacje o corocznych rajdach.Z tej okazji młodzież bierze udział w konkursie wiedzy o tajnym nauczaniu, konkursie piosenki patriotycznej oraz konkursie zbierania materiałów, dokumentów, wspomnień z rodzinami uczestników i uczniami tajnego nauczania. Od 10 lat rajd kończy się wręczeniem nagród dla młodzieży za udział w konkursach, które ufundowali współorganizatorzy rajdu: Wójt Gminy Laskowa Stanisława Niebylska i dyrektor GOKiST Zdzisław Pajor.

Warto jeszcze dodać, że w ubiegłym roku z inicjatywy ZS w Ujanowicach został wydany przewodnik pt. „Szlakiem tajnego nauczania”. Wytyczono 2 szlaki turystyczne, które są opisane w przewodniku oraz zaznaczone na mapie: „Szlak tajnego nauczania”. Tablice informacyjne z mapą zainstalowano w 6 wsiach: Żmąca, Strzeszyce, Krosna, Sechna, Ujanowice, Jaworzna, gdzie odbywało się tajne nauczanie.

Dla wielu wieczornica rajdowa stanowi wzruszającą część, zwłaszcza dla żyjących uczniów tajnego nauczania, rodzin organizatorów tajnych kompletów, bo to wspólne spotkania refleksje i wspomnienia tych „dla których hasło „Bóg – Honor – Ojczyzna” było motywem codziennych poczynań.

Nie zabrakło też współczesnych refleksji i pytań : czy my – współcześnie żyjący mamy świadomość przeszłości? W jaki sposób tę przeszłość upamiętniamy ? Jak honorujemy swoich bohaterów ? A w końcu również życzeń,aby czas okupacji był tylko pożółkłą fotografią znajomych, wspomnieniem ludzi, dziś już nieobecnych, a jednak żyjących w naszej historii i tradycji. Oby to, co dla nich stanowiło wartość największą, było też punktem odniesienia dla nas. Abyśmy zawsze potrafili dostrzec i wybrać to, co w życiu najważniejsze.

Życzenia te oraz piosenka I. Santor „Powrócisz tu” wykonana przez uczennice Zespołu Szkół w Ujanowicach stały się swoistym przesłaniem dla nas – dzisiejszych mieszkańców gminy Laskowa.

Konferencja z edukacji ekologicznej

23 marca 2017 r. w sali konferencyjnej Starostwa Powiatowego w Limanowej odbyło się spotkanie z nauczycielami biologii, przyrody i geografii ze szkół Powiatu Limanowskiego. W spotkaniu uczestniczyli m.in. Jan Puchała Starosta Limanowski, Agata Zięba Członek Zarządu Powiatu Limanowskiego, Czesław Kawalec Przewodniczący Komisji Rolnictwa, a zarazem Radny Powiatu Limanowskiego. Jan Puchała Starosta Limanowski, witając gości i przedstawiając cel konferencji, jakim było zapoznanie nauczycieli z tegorocznym XII programem edukacji ekologicznej prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Limanowej otworzył konferencję. Anna Fabia Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa  przedstawiła aktualne projekty prowadzone przez Powiatowe Centrum Ekologiczne, w tym m.in. konkurs fotograficzny dla dzieci i młodzieży pn. „Cztery pory roku”, planowane obchody „Dnia Ziemi” oraz warsztaty dla nauczycieli w Zaczarowanym Wzgórzu w Czesławie, a także na Ścieżce Tajnego Nauczania w Ujanowicach. Szczegóły tych drugich podczas prezentacji multimedialnej omówiła dyrektor Zespołu Szkół w Ujanowicach Elżbieta Sabik, zachęcając nauczycieli do wzięcia udziału w warsztatach, których wstępna data została ustalona na 8 czerwca 2017 r. W konferencji wzięło udział 45 nauczycieli ze szkół powiatu limanowskiego.